YKS 2018 · Soru 23

Kant’ın amacı, metafizikte de bilimlerdeki gibi bilgilerin elde edilip edilemeyeceğini göstermektir. Bunun için önce bilginin oluşumunu açıklamaya çalışır. O, aklın kullanımını teorik ve pratik olarak ikiye ayırır. Teorik aklın sınırları içindeki doğa bilgimizin temelinde şekilsiz bir sıvıya benzeyen duyu verileri bulunur. Bu duyu verileri, anlama yetimizde önceden hazır olarak bulunan (apriori) ve bir kap gibi iş gören kategorilere yerleştirilerek bilgi hâline getirilir. Teorik akıl; ruh, tanrı vb. ideler üzerinde düşünmeye başladığındaysa çelişkilere düşer. Çünkü bu ideler duyularla algılanamadığından kategorilerle de biçimlendirilemez. Artık duyular üstüyle ilgili olan pratik aklın alanına girilmiş demektir. Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisi çıkarılamaz?